Anahtar Kelime
21 makale bu anahtar kelimeyle etiketlenmiş.
XVI. yüzyılda yapılan Kafkasya ve Gürcistan seferleri sonucunda Osmanlı Devleti hâkimiyeti altına girmiş olan Batum, XVIII. yüzyılda Rusya ve İran arasındaki mücadele sahalarından biri olmuştur. Rusya’nın, Karadeniz kıyılarında Osmanlı Devleti’ne ait Faş…
XVI. yüzyılda yapılan Kafkasya ve Gürcistan seferleri sonucunda Osmanlı Devleti hâkimiyeti altına girmiş olan Batum, XVIII. yüzyılda Rusya ve İran arasındaki mücadele sahalarından biri olmuştur. Rusya’nın, Karadeniz kıyılarında Osmanlı Devleti’ne ait Faş…
Makale, 1826-1827 tarihli ve 23361 numaralı tütün gümrüğü defterine dayanarak hazırlanmıştır. Osmanlı Devleti, Asakir-i Mansure Ordusu’na yeni gelir kaynakları bulmak amacına dönük olarak 1826’da, gümrükler de dahil olmak üzere ülke genelinde alınıp satılan…
Balkanlar ve Doğu Avrupa bölgesinde mühim bir konumda yer alan Eflak ve Boğdan, 15. yüzyıl sonunda Osmanlı hakimiyetine girmiştir. Gerek siyasi ve stratejik gerekse ekonomik, iaşe ve lojistik açından Osmanlı Devleti için önem taşıyan bölgeye, Osmanlı coğrafya…
Osmanlı Devleti kamu güvenliğini sağlamak amacıyla çeşitli tedbirler almıştır. Bunlardan birisi de sürgün yöntemidir. Bu yöntemin Trabzon’daki uygulaması üç şekilde incelenebilir. Birincisi, fetih sonrası buradaki gayrimüslim nüfusun bir kısmı başta İstanbul…
Bu araştırma, Trabzon Kazası’ndaki koyun sahipleri ile koyun sayılarını gösteren 1722 tarihli bir “ağnam defterinden” esinlenmiştir. Araştırmada Anadolu’daki tarım ve hayvancılık kültürünün Osmanlı boyutu genel hatlarıyla değerlendirilmiş, devlet-köylü…
Sovyet İhtilali’nin ardından ortaya çıkan karmaşa döneminde Kırım Tatarları uzun yıllar varlıklarını sürdürdükleri Kırım’da teşkilatlanma yoluna girerek 26 Aralık 1917’de Kırım Tatar Hükümeti’ni kurdular. Numan Çelebi Cihan liderliğindeki hükümet iş başında…
yüzyılın ikinci yarısından itibaren Osmanlı Devleti’nin yıkılışına kadar geçen dönemde devletin ve toplumun içinde bulunduğu muhtelif problemler Şiran ve Kelkit kazalarının çevresinde de kendini hissettirmiştir. Bunun sonucu olarak zaman zaman bölgede…
Karadeniz, tarihin erken dönemlerinden bu yana ticari faaliyetlerin gerçekleştiği, birçok ülke tarafından egemenlik altına alınmaya çalışılan önemli bir iç denizdir. Karadeniz çevresi daima Çanakkale ve İstanbul Boğazları üzerinde egemenliğe sahip devletler…
Kuruluşundan itibaren sınırlarını daha ziyade batıya doğru genişletme mücadelesi içinde olan Osmanlı Devleti, önce Balkanlara akabinde Avrupa'ya doğru açıldı. Balkanlar’da ve Avrupa’da kalıcı bir hâkimiyetten söz etmek, ancak doğal bir sınır niteliğinde olan…
Fıkıh kitaplarında daha çok hukuki bir mesele olarak değerlendirilen para vakıfları, Osmanlı Devleti’nde uygulamada önem kazanması ve yaygınlaşmasıyla toplumsal hayatın önemli bir parçası haline gelmiştir. Para vakıflarının Osmanlı uleması ve şeyhülislâmları…
Türk-İslâm medeniyetinde kitap, “de ki: hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?” mealindeki ayet (Zümer Sûresi 9. Âyet) örneğinde, ihata etmiş olduğu “saygınlık” önceliğinde yerleşik ve köklü bir kültüre işaret etmesiyle farklılık taşımaktadır. Kitabın…
Ermeniler, XIX. yüzyılın sonlarına doğru uluslararası konjonktürün kendilerine vaat ettiğini düşündükleri fırsatlardan yararlanmak amacı ile Osmanlı devlet ve toplum sisteminde ayrılıp bağımsız Büyük Ermenistan kurma fikrine kapıldılar. Ancak bu hedefi…
I. Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında Osmanlı coğrafyasının tamamında, özellikle Trabzon gibi işgalden kurtarılmış bölgelerde yoğun asayiş problemleri yaşanmıştır. Bu nedenle emniyet ve asayişin yerelde ve askerden farklı bir unsurla sağlanması sosyal…
I. Dünya Savaşı’na Osmanlı Devleti’ni yanına alarak giren Almanya, Doğu Siyaseti’nin bir parçası olarak Rusları Kafkasya’dan çıkartmayı planladı. Bu amaçla, savaşın ilerleyen tarihlerinde her iki devlet çeşitli ortak faaliyetler içine girdiler. Bu…
Bu çalışmada, Ağa Muhammed Han’ın Kafkasya seferleri ve Osmanlı-İran siyasi ilişkileri (1795-1797) ele alınarak, kaynakların verdiği bilgiler nispetinde bazı değerlendirmeler yapılmaya çalışılmıştır. Konunun ana mihveri çerçevesinde, giriş kısmında Ağa…
Bu çalışmada, dönemin Trabzon Valisi Sırrı Paşa tarafından Mabeyn-i Hümayun’a sunulan bir rapor çerçevesinde Trabzon vilayetinin 1876-78 yıllarına ait erkek nüfus verileri ele alınmıştır. Bu bağlamda üç yıllık süreçte doğum-ölüm oranları, yıllık nüfus…
I. Dünya Savaşı, asırlardan beri devam eden Türk-Rus mücadelesinde son safhayı teşkil etmektedir. Rusya’nın hedefi Osmanlı Devleti’ni ortadan kaldırarak boğazları ele geçirmek ve Doğu Anadolu üzerinden Basra Körfezi’ne ve Doğu Akdeniz’e inmekti. 1915-1916…
Bu makalede, Osmanlı devlet sisteminin klasik yapısının çözülerek yerini farklı yapılanmalara bıraktığı XVIII. yüzyılda, Trabzon eyaletini idare eden Ömer Paşanın hayatı ele alınmaktadır. Bir biyografi denemesi olan bu çalışma sayesinde Paşanın faaliyetleri…
Tütün Osmanlı Devleti’nin en önemli gelir kalemlerinden birini teşkil etmekteydi. Düyun-ı Umumiye İdaresinin faaliyete geçmesiyle tütün devlet kontrolünden çıkmıştır. İşletme hakkını alan Reji Şirketi, köylüye, işçiye, esnafa baskıyla muamele etmiştir…
II. Abdülhamit Devrinde bazı sancak ve vilâyetlerin idarî statüsünde değişiklikler göze çarpmaktadır. Çoğunlukla bağlı oldukları vilâyetlerden ayrılıp müstakil sancak statüsüne dönüştürülen yerler vardır. Canik de bunlardan biridir. Ancak 1885 yılında…