ORTAÇAĞDA TRABZON LİMANININ TARİHSEL COĞRAFYASININ SİYASAL VE EKONOMİK SONUÇLARI / POLITICAL AND ECONOMIC RESULTS OF THE HISTORICAL GEOGRAPHIC OF TREBIZOND PORT IN THE MIDDLE AGES

ÖZ

Tarih boyunca doğu-batı ticaretinde önemli bir yere sahip olan Trabzon limanı gerek Kafkaslara gerekse İran’dan batıya uzanan güzergâhın önemli noktasında yer alır. Bu nedenle askeri ve ticari sahada pek çok devlet tarafından kullanılmıştır. Müslüman Arapların fetihlerinin dışında kalsa da Selçuklu Türklerinin ilgi duyduğu limanlardan biri olmuştur. Doğu Roma hâkimiyetinde askeri üs niteliği kazanmış ve Trabzon Rum Devleti hâkimiyetiyle başkent olarak daha çok Ceneviz ve Venedik ticaretinin en mühim limanı haline gelmiştir. Bu çalışma Ortaçağda çeşitli toplulukların Trabzon limanında söz sahibi olma çabalarını, limanın siyasi ve ekonomik önemini, limana ulaşan kara ve deniz yollarını ve burada yapılan ticaretin mahiyetini ortaya koymaktadır.

Anahtar Sözcükler: Trabzon, Karadeniz, Venedik, Ceneviz

ABSTRACT

The port of Trabzon, which has occupied an important position in the East-West trade throughout history, is situated on a significant route connected both to Caucasus and to the West from Iran. For this reason, it was used by several states on military and mercantile grounds. Although the port had not been conquered by Arab Muslims, it was one of the ports that awoke the interest of the Seljukian Turks. It operated as a military base under the reign of East Roman Empire, and became the most significant port of the trade between Genoa and Venice as the capital city of the Empire of Trebizond. This study aims at revealing the endeavours of several states for the rule of the port, the political and economic significance of the port, and the characteristics of trade conducted on the roads linked to the port.

Keywords: Trebizond, Black Sea, Venetian, Genoa