II. MEŞRUTİYET VE ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİ’NDE TRABZON’DA KADIN - WOMAN IN TRABZON IN THE SECOND CONSTITUTIONALIST PERIOD AND EARLY REPUBLICAN PERIOD

ÖZ

Sanayi toplumunun ürettiği kentleşme, aynı zamanda modernitenin de temelini oluşturmaktadır. Avrupa’da Toplumsal ve bireysel yaşamın her aşamasını hem derinden, hem de geniş bir açıdan sarsan ve değiştiren bu gelişme, özellikle 19. Yüzyılın başlarından itibaren Osmanlı Devleti’ni de etkilemiştir. Batılılaşma olarak da ifade edilen bu süreç Tanzimat, Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinde de varlığını sürdürmüştür. Bu sürecin en önemli çabalarından biri, kadının kamusal alandaki varlığını sağlamak ve toplumsal yaşamı bu çerçevede şekillendirmek olmuştur.

Cumhuriyetin ilanından sonraki süreçte daha organize bir şekilde sürdürülmeye çalışılan modernleşme çabası, bir taşra kenti olan Trabzon’da da karşılık bulmuştur. II. Meşrutiyet ve Erken Cumhuriyet Dönemini konu alan bu makalede, Trabzon’da kadın modernleşmesi süreci, merkez-çevre ilişkisi bağlamında irdelenmeye ve değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Kadın, Modernleşme, Batılılaşma, Asrileşme, II. Meşrutiyet, Erken Cumhuriyet Dönemi, Trabzon

ABSTRACT

Urbanization brought by Industrial society forms at the same time the basis of modernism. This development that deeply and largely affected and changed every part of social and individual lives in Europe also affected the Ottoman State from the early 19^th century onwards. This process called as “Westernization” continued its existence during the Tanzimat Reform Era, Constitutional Monarchy, and Republican period. One of the most important efforts of this era was granting the place of woman in the public space and the establishment of social life in this framework. During the era after the proclamation of Republic the modernization efforts were continued in a more organized way and this was reflected in the city of Trabzon, a rural province. In this study that deals with the Second Constitutionalist and the Early Republican Period, the woman modernization process was investigated within the framework of center-periphery relation.

Keywords: Woman, Modernization, Westernization, Becoming Modernized, II Constitutionalist Period, Eearly Republican Period, Trabzon