TRABZON’DA ZEYTİNCİLİĞİN VE ZEYTİNYAĞI ÜRETİMİNİN TARİHÇESİ - THE HISTORY OF OLIVE GROWING AND OLIVE OIL PRODUCTION IN TRABZON

ÖZ

Geçmişte, Trabzon halkının iktisadi hayatında önemli bir yer işgal ettiği anlaşılan, günümüzde ise unutulmaya yüz tutmuş zeytincilik, arşiv kaynakları ve yerelden sözlü tarih çalışması ile elde edilen bilgiler ışığında incelenmiştir. Zeytinin kısa tarihçesi, yetiştiği bölgeler, yetiştirme teknikleri ve zeytinyağı üretme usulleri başlıca konular olarak ele alınmıştır. İki bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde, Trabzon sancağında yapılan 1486, 1554 ve 1583 tarihli tahrir kayıtları başta olmak üzere arşiv belgelerinden yararlanılarak, zeytin yetişen köyler, buralarda üretilen zeytin ve zeytinyağı miktarları tespit edilmiştir. İkinci bölümde ise zeytin tarımının bölgedeki uygulanışı ve unutulan zeytinyağı üretiminin gerçekleşme şekli üzerinde durulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Trabzon, Doğu Akdeniz, Doğu Karadeniz, Zeytin, Zeytinyağı, Zeytin Üretimi.

ABSTRACT

With reference to information gathered from archives resources and local historical research, this study deals with olive cultivation in Trabzon district, a farming activity known to have occupied a significant place in the economy of the region but one which has recently been disregarded by the local population. The short history of olive cultivation, the local districts in Trabzon where olive was once cultivated, cultivation techniques and olive oil production techniques are the main focal points of the study. The first part of the study dwells on the villages in which olive was once cultivated, on the quantity of olive and olive oil using the data from the cadastral record books dating back to 1486, 1554 and 1583. In the second part, the study deals with olive cultivation and old methods of olive oil production in the region.

Keywords: Trabzon, Eastern Meditarrenean, Eastern Black Sea, Olive, Olive oil, Olive cultivation