“TRABZON’DA MEŞVERET” GAZETESİ’NDEKİ REKLAMLAR ÜZERİNDEN TRABZON’UN SOSYAL- EKONOMİK VE KÜLTÜREL ANALİZİ - AN ANALYSIS OF SOCIO-ECONOMICS AND CULTURE IN TRABZON BASED ON THE COMMERCIALS IN “TRABZON’DA MEŞVERET” NEWSPAPER

ÖZ

Sanayi Devrimi sonrasında Avrupa’da meydana gelen ekonomik gelişmeler toplumların tüketim alışkanlıklarının değişmesinde etkili olmuştur. Her alanda ürün ve hizmetlerin çeşitliliği artmıştır. Bu ürünlerin geniş kitlelere ulaştırılması meselesi ister istemez reklam olgusunu ortaya çıkarmıştır.

Tüketim toplumunun oluşumundaki en etkili araçlarından biri olan reklamın, Osmanlı ülkesinde yazılı basında yaygın olarak kullanılması gazetelerin sayısının artması ile eş zamanlı olarak gelişmiştir. 19. yüzyıldan itibaren çıkarılan ulusal ve yerel gazetelerin sayısında II. Meşrutiyet sonrasında belirgin bir artış gözlem-lenirken; gazete sayfalarındaki reklamların da çeşitlenmesi söz konusu olmuştur.

Bu çalışmada, Trabzon’da yayımlanan “Trabzon’da Meşveret” gazetesindeki reklamlar incelenerek 20. yüzyıl başlarında Trabzon’un tüketim alışkanlıkları, ekonomik, sosyal ve kültürel yapısı reklamlar üzerinden değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Trabzon’da Meşveret Gazetesi, Reklam, Tüketim Toplumu

ABSTRACT

The economic developments initiated by the Industrial Revolution in Europe have radically changed the consumption habits of the societies. The variety of products and services has increased on a large scale. The need to commute these new products and services to the masses led to the phenomenon of advertising. In the Ottoman Empire, the use of mass advertisement, which has been one of the most important instruments in creating the contemporary consumer society, coincided with the increase in the numbers of newspapers. Following the Second Constitutional Period, a dramatic increase was observed in the number of both national and local newspapers which had been published since the 19^th century. This increase was accompanied by a more discernible diversity in the newspaper advertisements. This study examines the commercials appeared in “Trabzon’da Meşveret” and analyses the early 20th century socio-economic and cultural structure of Trabzon based on the consumer habits and attitudes.

Keywords: Trabzon’da Meşveret newspaper, Advertisement, Commercials, Consumer society