BATI KARADENİZ KIYISINDA BİR OSMANLI EYALETİ: ÖZİ/SİLİSTRE (İdari Taksimat ve Yönetim) - AN OTTOMAN PROVINCE AT WESTERN BLACK SEA COAST: OCHAKOV (OZI)/SILISTRA

ÖZ

Osmanlı Devleti’nin Batı ve Kuzeybatı Karadeniz siyasetinin bir sonucu olarak kurduğu Özi veya Silistre Eyaleti, 17. yüzyılın başından 19. yüzyılın son çeyreğine kadar siyasi hareketlilik yaşayan önemli hudut eyaletlerinden birisi olmuştur. Osmanlı Devleti’nin bu eyaleti kurmasının temel sebepleri, 16. yüzyılın sonlarında Kırım hanlarının Batı Karadeniz kıyılarına kadar hâkimiyet veya sorumluluk alanlarını genişletme niyetlerinin önüne geçmek ve bölge üzerinde emelleri olan Rusya, Lehistan, Avusturya ve Kazak hatmanları ile daha etkin mücadele etmekti.

Kurulan eyalet stratejik öneminden dolayı Özi (Özü) adıyla anılmış ancak Silistre’nin bu bölgedeki merkezi konumundan dolayı bazen Silistre Eyaleti olarak da ifade edilmiştir. Bu sebeple eyaletin paşa sancağı, duruma göre Silistre veya Özi olmuştur. Özi’nin 1792 yılında resmen Osmanlı hâkimiyetinden çıkmasından sonra ise Silistre Eyaleti adıyla varlığını 1878 yılına kadar devam ettirmiştir.

Özi, Silistre, Niğbolu, Vidin, Vize, Kırk Kilise ve Çirmen sancakları Özi/Silistre Eyaleti’nin süreklilik gösteren sancaklarıdır. Hotin Sancağı da 1711’den sonra eyaletin sancaklarına dahil edilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Özi, Silistre, Osmanlı, eyalet, Bulgaristan, Ukrayna, Romanya

ABSTRACT

The Silistra province later known as Özi founded by the Ottoman Empire as a result of Western and Northwest Black Sea politics or the Province of Silistra, has been one of the major border states with political mobility from the beginning of the 17^th century to the last quarter of the 19^th century. The main reasons for the Ottoman State's establishment of this province were to overcome the intention of extending the dominance of the Crimean Khanate to the West Black Sea coasts in the late 16th century and to fight more effectively with the Russian forces. The province was named as Ozi for the strategic importance of the province, but it was sometimes referred to as the Silistra due to the central position of Silistra in this region. Thus, the main administrative unit of the province also known as the pasha’s sanjak has become Silistre or sometimes Ozi. After the end of Ottoman rule in Ozi in 1792, it continued its existence in the name of Silistra province until 1878.

Ozi, Silistra, Nigbolu, Vidin, Vize, Kırk Kilise and Cirmen were all considered sanjaks of Özi Silistra province. Hotin Sanjak was also included in the province after 1711.

Keywords: Ochakov (Ozi), Silistra, Ottoman, Bulgaria, Ukraine, Romania.